IVF Döngüleri Sırasında Embriyo Sınıflandırma Sistemleri
İn vitro fertilizasyon (IVF) söz konusu olduğunda, sağlıklı bir gebelik elde etmek için yüksek kaliteli embriyoların seçilmesi ve değerlendirilmesi şarttır. Fertilite uzmanlarına embriyoların kalitesini ve gelişim potansiyelini değerlendirmek için tutarlı bir yöntem sağlayan embriyo derecelendirme sistemi, bu süreçte kullanılan ana araçlardan biridir. Birçok embriyo derecelendirme sistemi, IVF'deki önemi, ve doğurganlık tedavilerinin genel etkinliği üzerindeki potansiyel etkilerinin tümü bu blogda ayrıntılı olarak ele alınacaktır.
Bir IVF döngüsü sırasında embriyo gelişimi sürecinin temel bir şekilde anlaşılması, embriyo derecelendirmesinin ayrıntılarına dalmadan önce gereklidir.. Bir kadının yumurtalarının sperm tarafından alınmasını ve döllenmesini takiben, döllenmiş yumurta veya zigot, bölünme adı verilen bir dizi hücre bölünmesi başlatır. Zigot birkaç gün içinde bir morula ve son olarak bir blastosist haline gelir, bu noktada embriyo genellikle kadının rahmine geri yerleştirilir.
Embriyo, bu büyüme süreci sırasında embriyonun kalitesini ve başarılı bir implantasyon ve gebelik olasılığını değerlendirmek için kullanılabilecek bir dizi yapısal ve hücresel değişiklik yaşar. Bu özellikler, fertilite uzmanlarına transfer için en umut verici embriyoları değerlendirmek ve seçmek için tutarlı bir yöntem veren embriyo derecelendirme sistemleri ile ölçülür.
Embriyo derecelendirmesi, IVF tedavilerinin başarısında çeşitli nedenlerden dolayı çok önemli bir rol oynar:
Tüp bebek sektöründe kullanılan, her biri kendi kriterleri ve puanlama yöntemlerine sahip birkaç embriyo derecelendirme sistemi vardır. En sık kullanılan sistemler aşağıdakileri içerir:
Bu sistemlerin her birini daha ayrıntılı olarak inceleyelim:
İn vitro fertilizasyonda en popüler embriyo derecelendirme sistemlerinden biri Gardner Blastosist Derecelendirme Sistemi'dir. Temel amaçları embriyonun gelişim aşamasını ve trofektoderm (TE) ve iç hücre kütlesi (ICM) bileşenlerinin kalitesini değerlendirmektir.
Blastosistin genişleme ve kuluçka durumu, 1 ila 6 arasında değişen sayısal bir ölçek kullanılarak yöntemle tanımlanır; burada 1 erken bir blastosisti ve 6 tamamen genişlemiş, kuluçkalı bir blastosisti gösterir. Daha sonra, en yüksek ve en düşük kaliteyi belirtmek için A, B ve C harflerini kullanarak, ICM ve TE bağımsız olarak değerlendirilir.
Genel blastosist skoru, genişleme/kuluçka puanı ile bireysel ICM ve TE puanlarının bir kombinasyonudur. Örneğin, genişleme/kuluçka puanı 5 ve A ve TE B'nin ICM'si olan bir blastosist, yüksek kaliteli bir embriyo olarak kabul edilen 5AB olarak derecelendirilecektir.
Yaygın olarak kullanılan bir diğer embriyo derecelendirme sistemi de İstanbul Konsensüs Atölyesi Derecelendirme Sistemi'dir. Blastosist, bölünme aşaması embriyo ve zigot gibi çeşitli gelişim aşamalarında embriyonun morfolojik özelliklerini değerlendirmeye odaklanır.
Yaklaşım, zigotları değerlendirirken pronükleus miktarını, pronükleer solma süresini ve sitoplazmik modifikasyonların varlığını dikkate alır. Blastomerlerin sayısı ve tekdüzeliği, parçalanma derecesi ve çok çekirdekli hücrelerin varlığı, bölünme evresi embriyoları derecelendirmek için kullanılır.
Sistem, blastosist aşamasında genişleme derecesini, ICM'nin kalitesini ve TE'nin kalitesini değerlendirir. Bu üç faktörün birleştirilmesi, A, B veya C'nin ICM ve TE harf derecesi ve 1 ila 6'lık bir genişleme sayısal ölçeği ile temsil edilen genel blastosist puanını verir.
Embriyoları değerlendirmenin bir başka kapsamlı yöntemi olan Alpha/ESHRE derecelendirme sistemi, Üreme Tıbbında Alfa Bilim Adamları ve ESHRE Embriyoloji Özel İlgi Grubu tarafından geliştirilmiştir. Bu yaklaşım embriyoları zigot, bölünme aşaması, blastosist ve morula gelişim aşamalarında değerlendirir.
Yaklaşım, zigotları değerlendirirken pronükleus miktarını, pronükleer solma süresini ve sitoplazmik modifikasyonların varlığını dikkate alır. Blastomerlerin sayısı ve simetrisi, parçalanma derecesi ve çok çekirdekli hücrelerin varlığı, bölünme evresi embriyoları derecelendirmek için kullanılır.
Sıkıştırma derecesi morula aşamasında sistem tarafından ölçülür ve genişleme derecesi, ICM'nin kalitesi ve TE'nin kalitesi blastosist aşamasında ölçülür. Bu öğeler, harf notları ve sayısal bir ölçek ile temsil edilen farklı özelliklerle toplam puanı oluşturmak için kullanılır.
Tüp bebek döngüleri sırasında embriyoların derecelendirilmesini ve seçimini çeşitli faktörler etkileyebilir. Bu faktörleri anlamak, doğurganlık uzmanlarının daha bilinçli kararlar almasına ve başarılı sonuç şansını artırmasına yardımcı olabilir.
UiT, hastaların ve fertilite profesyonellerinin embriyo derecelendirme sonuçlarının sonuçlarını anlamaları zorunludur. Daha yüksek dereceli embriyoların genellikle başarılı implantasyon ve gebelik şansının daha yüksek olduğu düşünülmektedir (örneğin, genişleme/kuluçka puanı 5 veya 6 olan blastosistlerin yanı sıra A veya B ICM ve TE skoru). Hastanın yaşı ve tıbbi geçmişi gibi diğer unsurların da çok önemli olduğunu ve embriyo derecelendirmesinin sonucun mükemmel bir göstergesi olmadığını hatırlamak çok önemlidir.
Daha yüksek dereceli bir embriyo her zaman sağlıklı bir hamileliğe yol açmayabilir, oysa düşük dereceli bir embriyo zaman zaman bunu yapabilir. Hastanın üreme geçmişini, mevcut embriyo miktarını ve en iyi embriyo veya embriyoların kalitesini içeren toplam tablo, transfer kararları verirken doğurganlık uzmanları tarafından sıklıkla dikkate alınır.
Embriyo derecelendirme sistemleri doğurganlık uzmanlarına değerli bilgiler sağlarken, sınırlamaları yok değildir. Aşağıdakileri dikkate almak önemlidir:
Embriyo derecelendirme sistemlerini kullanarak, in vitro fertilizasyon doktorları, sahada çok önemli bir araç olan transfer için en umut verici embriyoları değerlendirebilir ve seçebilir. Birçok derecelendirme sistemini, temel kavramlarını ve embriyonun kalitesini etkileyebilecek değişkenleri anlayarak, hastalar ve tıp uzmanları tohumlama sürecinde ve her embriyo transfer prosedürü sırasında daha iyi kararlar verebilir.
